श्रावणबाळ योजनेअंतर्गत ज्येष्ठ नागरिकांसाठी जन्म दाखला किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला अनिवार्य करण्यात आला आहे. परंतु ग्रामीण व दुर्गम भागातील अनेक ज्येष्ठ नागरिक अशिक्षित आहेत, तसेच त्यांचा जन्म घरी झालेला असल्याने त्यांच्याकडे जन्माची कोणतीही नोंद नाही. अनेकांनी शालेय शिक्षणच घेतले नसल्याने शाळा सोडल्याचा दाखला मिळणे अशक्य आहे. त्यामुळे ही अट शिथिल करून पूर्वीप्रमाणेच शासकीय रुग्णालयाचा वयाचा दाखला किंवा इतर वैध पुरावे ग्राह्य धरण्यात यावेत, असे आमदार शिरोळे यांनी सांगितले 

संजय गांधी निराधार योजना, श्रावणबाळ सेवा योजना या संदर्भात दि.२ मार्च २०२६ रोजी शासनाने जीआर काढला आहे. त्यातील काही अटींमुळे हजारो वृद्ध, निराधार, गरीब लाभार्थी योजनांच्या लाभापासून वंचित रहातील, अशी भीती आमदार शिरोळे यांनी व्यक्त केली.

दोन्ही योजनांसाठी वार्षिक उत्पन्नाची मर्यादा केवळ रु. २१,०००/- निश्चित करण्यात आली आहे. वाढत्या महागाईच्या काळात ही मर्यादा अत्यंत जुनी आणि  अव्यवहार्य ठरत आहे. यामुळे हजारो गरजू कुटुंब या योजनेतून बाद होत आहेत. ही वार्षिक उत्पन्न मर्यादा वाढवून ती किमान रु. ५०,०००/- पर्यंत करण्यात यावी, अशी मागणी आमदार सिद्धार्थ शिरोळे यांनी केली 

पुणे : एकल महिलांना नियमित मार्गदर्शन  देण्यात यावे. त्यांच्या बाबत सुरु असलेल्या अमानवी प्रथा मंगळसूत्र काढणे , टिकली न लावणे यासारख्या  प्रथा बंद झाल्या पाहिजेत. एकल महिलांना विकासात समान संधीसाठी सर्वांनी दृष्टिकोन सुधारावा, असे आवाहन पुण्याच्या महापौर मंजुषा नागपुरे यांनी यावेळी बोलताना केले.

पुणे महानगरपालिका समाज विकास विभाग कोथरूड बावधन क्षेत्रीय कार्यालय अंतर्गत दत्त मंदिर, शास्त्रीनगर, कोथरूड येथे   एकल महिला सन्मान दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात त्या बोलत होत्या.

महिला बाल कल्याण समिती अध्यक्षा अल्पना वरपे यांनी ‘एकल महिलांना समाजामध्ये मानाचे स्थान दिले गेले पाहिजे, तसेच मुख्य प्रवाहात अन्यासाठी आपण सगळ्यांनीच प्रयत्नशील राहिले पाहिजे’ या विषयी मार्गदर्शन केले.

एकता ग्राम विकास संस्थेचे नंदकिशोर लोंढे यांनी राज्य स्तरावर काम सुरु असलेल्या एकल महिला विकास समिती विषयी महिलांना माहिती दिली. यावेळी बोलताना समाज विकास विभागाच्या उपायुक्त आशा राऊत यांनी एकल महिलांच्या विकासासाठी महापालिका कायम दक्ष राहणार असल्याचे सांगितले तसेच महिला सन्मान कार्यक्रम संपूर्ण पुणे शहरात 15 क्षेत्रीय कार्यालयांमध्ये घेण्यात आल्याचे माहिती दिली.

यावेळी प्रभाग समिती अध्यक्षा वासंती जाधव, नगरसेविका रूपाली पवार मुख्य समाज विकास अधिकारी रामदास चव्हाण तसेच समुपदेशिका, अनुराधा जगताप सर्व समूह संघटिका मनिषा वाघ, शीतल ठोसर, स्वाती ढगे, विजया हिंगणे समाजसेवक  निजाम शेख, सेवा केंद्र मुख्य समन्वयक विजय पाटोळे, संगीता निकम तसेच कोथरूड भागातील सर्व महिला व एकल महिला साधारण 350 महिला सदर कार्यक्रमासाठी उपस्थित होत्या.

यावेळी भाग्यश्री साळुंखे, ॲड.प्रीती परांजपे यांनी एकल महिलांची सामाजिक स्थिती व कायदे व हक्क या विषयावर महिलांसाठी मार्गदर्शन केले.

यावेळी महिलांना शासन योजना, आयुष्मान भारत योजना, आभा कार्ड लाइट हाऊस व योजक संस्था मार्फत विविध कोर्स, विषयक माहिती देण्यात आली. तसेच उपस्थित एकल महिलांचा सत्कार करून रामदास चव्हाण यांनी आभार मानले व सूत्रसंचालन अनुराधा जगताप यांनी केले.

नगरसेवक हर्षवर्धन मानकर म्हणाले, महापालिकेच्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मिळावे याबाबत कोणतेही दुमत नाही. मात्र गेल्या सात-आठ वर्षांपासून महापालिकेच्या शाळांमध्ये शिक्षक भरती झालेली नाही. अनेक शाळांमध्ये गरजेपेक्षा शिक्षकांची संख्या कमी असून विविध मूलभूत सुविधांचाही अभाव आहे. अशा परिस्थितीत शाळांमधील पटसंख्या का घटत आहे, याचे आत्मपरीक्षण करून आवश्यक शिक्षक भरती व पायाभूत सुविधांवर भर देणे अपेक्षित आहे.

त्याऐवजी महापालिकेच्या शाळांचे संचालन एका संस्थेकडे सोपवून त्यासाठी महापालिकेच्या निधीतून मोठ्या प्रमाणात खर्च करण्याचा प्रस्ताव पुढे आणला जात आहे. सार्वजनिक निधीचा वापर करताना पारदर्शकता, उत्तरदायित्व, परिणामकारकता आणि आर्थिक न्याय्यता यांचा सखोल विचार होणे आवश्यक आहे.

महापालिका शाळांच्या खाजगीकरणाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या सत्ताधारी पक्षाच्या या भूमिकेला आमचा ठाम विरोध आहे. शिक्षणाचा दर्जा उंचावण्यासाठी शाळा सक्षम करणे, शिक्षकांची भरती करणे आणि विद्यार्थ्यांना उत्तम सुविधा उपलब्ध करून देणे हा अधिक शाश्वत मार्ग आहे. विद्यार्थी, पालक आणि करदात्यांचे हित सर्वोच्च ठेवून या प्रस्तावावर फेरविचार करण्याची मागणी मानकर यांनी केली.

भाजप आमदार सिद्धार्थ अनिल शिरोळे यांनी परिवहन विभागाशी संबंधित एका महत्त्वपूर्ण आणि गंभीर विषयावर सरकारचे लक्ष वेधले.आमदार शिरोळे यांनी पुण्यातील शिवाजीनगर एसटी स्टँडच्या सद्यस्थितीचा उल्लेख करत खासगी ट्रॅव्हल्स ऑपरेटर्सच्या दलालांचा (एजंट्स) मुद्दा सभागृहात उपस्थित केला. 

या बेकायदेशीर दलालांची एसटी स्टँड परिसरात प्रचंड दहशत निर्माण झाली असून, याचा त्रास केवळ प्रवाशांनाच नव्हे तर ‘राज्य परिवहन खात्याच्या अधिकाऱ्यांनाही सहन करावा लागत आहे, असे आमदार शिरोळे यांनी सांगितले. दलालांच्या वाढत्या प्रभावामुळे हा प्रश्न अधिक गंभीर बनत चालल्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली. 

परिवहन विभागाच्या ‘भरारी पथक’ अधिक सक्षम करून दलालांवर विशेष आणि कठोर कारवाई करण्यात येईल का?, स्थानिक पोलीस कर्मचाऱ्यांसोबत नियमितपणे समन्वय साधून संयुक्त कारवाई केली जाईल का? असे प्रश्न आमदार शिरोळे यांनी उपस्थित केले.

आमदार शिरोळे यांच्या प्रश्नाला उत्तर देताना परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, अशा प्रकारच्या दलालांविषयी कोणतीही माहिती किंवा तक्रार आल्यास भरारी पथकाला त्वरित निर्देश देऊन कठोर कारवाई केली जाईल. तसेच, बेकायदेशीर दलाल आढळल्यास त्यांना तातडीने पोलिसांच्या ताब्यात देऊन कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असे आश्वासन मंत्री महोदयांनी सभागृहाला दिले.

पुणे शहर पोलीस आणि निर्भय विद्यार्थी अभियान यांच्या संयुक्त विद्यमाने स्वयंसेवी संस्थांचे प्रतिनिधी व पोलीस अधिकारी यांच्यासाठी ‘प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण’ कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. अपर पोलीस आयुक्त मनोज पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली विश्रांतवाडी येथील परिवर्तन आरोग्य भवन येथे झालेल्या या कार्यशाळेत ४० स्वयंसेवी संस्थांचे प्रतिनिधी तसेच परिमंडळ चार व सातमधील विविध पोलीस ठाण्यांतील ३६ पोलीस अधिकारी सहभागी झाले होते.

कार्यशाळेचे उद्घाटन अमली पदार्थ विरोधी टास्क फोर्सचे अपर पोलीस अधीक्षक हिम्मत जाधव यांच्या हस्ते झाले. यावेळी डॉ. कैलास बाविस्कर, पोलीस उपायुक्त रजनीकांत चिलुमुला तसेच अभियानाचे संस्थापक सदस्य ॲड. दिलीप कुऱ्हाडे, निखिल गायकवाड, विजय शिवले, पौर्णिमा गादिया आणि सुलभा क्षीरसागर उपस्थित होते.
दोन दिवसीय कार्यशाळेत विविध तज्ज्ञांनी महत्त्वपूर्ण विषयांवर मार्गदर्शन केले. ॲड. दिलीप कुऱ्हाडे यांनी कुमारवयीन मुलांच्या समस्या, मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्राचे समुपदेशक मंगेश कार्लेकर यांनी व्यसनविरोधी विचार, ॲड. असुंता पारधे यांनी कौटुंबिक हिंसाचाराचे मुलांवरील परिणाम, तर रेश्मा कचरे यांनी मानसिक आरोग्य व ताणतणाव व्यवस्थापन याविषयी माहिती दिली. दुसऱ्या दिवशी डॉ. राणी खेडेकर यांनी लैंगिक शिक्षण, सहाय्यक पोलीस निरीक्षक मयुरी पवार यांनी पॉक्सो कायदा, अलका पावनगडकर व राजश्री दामले यांनी मूल्यशिक्षण, तर सांख्यिकी अधिकारी नारायण गायके यांनी महिला व बालविकास विभागाच्या विविध शासकीय योजनांची माहिती दिली.

या प्रशिक्षणातून तयार होणारे प्रशिक्षक आगामी काळात शाळा व स्थानिक स्तरावर जनजागृती आणि प्रबोधनाचे कार्यक्रम राबविणार असून विद्यार्थ्यांना व्यसन आणि गुन्हेगारीपासून दूर ठेवण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार असल्याचा विश्वास मान्यवरांनी व्यक्त केला.

पुणे : एखादी चांगली कल्पना, त्यासाठी घेतलेले परिश्रम आणि विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांवर ठेवलेला विश्वास यांचे सुंदर फळ कसे मिळते, याचे जिवंत उदाहरण म्हणजे पुणे महानगरपालिकेची संत तुकाराम महाराज संगीत कला प्रबोधिनी होय. सन २०१३ मध्ये तत्कालीन शिक्षण मंडळ अध्यक्ष बाबा धुमाळ यांनी संगीत आणि कलेची आवड असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी एका छोट्या रोपट्याप्रमाणे या संगीत विद्यालयाची मुहूर्तमेढ रोवली होती. आज त्या रोपट्याचा वटवृक्ष झाला असून, त्याची साक्ष यंदाच्या शंभर टक्के निकालाने पुन्हा एकदा दिली आहे.

अखिल भारतीय गांधर्व महाविद्यालय, मुंबई यांच्या वतीने घेण्यात आलेल्या शास्त्रीय संगीत गायन, हार्मोनियम आणि तबला वादनाच्या प्रारंभिक व प्रवेशिका प्रथम परीक्षांमध्ये प्रभात रस्त्यावरील संत तुकाराम महाराज संगीत कला प्रबोधिनीच्या विद्यार्थ्यांनी दैदिप्यमान यश संपादन केले आहे. शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये परीक्षेला बसलेल्या १९० विद्यार्थ्यांपैकी प्रत्येक विद्यार्थी उत्तीर्ण झाला. यामध्ये ५४ विद्यार्थ्यांनी विशेष योग्यता, तर १०० विद्यार्थ्यांनी प्रथम श्रेणी मिळवत आपली गुणवत्ता सिद्ध केली. तसेच १८ विद्यार्थ्यांनी द्वितीय श्रेणीत यश मिळवले.

हा निकाल केवळ आकड्यांचा नाही, तर विद्यार्थ्यांच्या अथक सरावाचा, शिक्षकांच्या समर्पणाचा आणि पालकांच्या विश्वासाचा प्रवास आहे. रियाजाच्या प्रत्येक सुरातून, तबल्याच्या प्रत्येक ठेक्यातून आणि हार्मोनियमच्या प्रत्येक स्वरातून घडलेले हे यश अनेकांच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आणणारे ठरले आहे.

विद्यार्थ्यांच्या या यशामागे उपायुक्त शिक्षण वसुंधरा बारवे, प्रशासकीय अधिकारी सुनंदा वाखारे, क्रीडा विभाग प्रमुख माणिक देवकर, सहाय्यक शिक्षण प्रमुख (क्रीडा) विनायक तुम्मा, क्रीडा अधिकारी रुबीना शेख, पर्यवेक्षिका मीना जाधव, मुख्याध्यापक मंगेश राजहंस यांचे मार्गदर्शन लाभले. तसेच संगीत शिक्षिका दीपाली कोल्हटकर, अर्चना इरपतगिरे आणि उमेश जाधव यांनी विद्यार्थ्यांमध्ये संगीताची गोडी निर्माण करत त्यांना यशाच्या शिखरावर पोहोचवण्यासाठी मोलाचे योगदान दिले.

निकालानंतर भावना व्यक्त करताना माजी शिक्षण मंडळ अध्यक्ष बाबा धुमाळ म्हणाले, “शिक्षण मंडळाचा अध्यक्ष असताना संगीत आणि कलेची आवड असलेल्या मुलांसाठी ही संगीत प्रबोधिनी सुरू करण्याचे स्वप्न पाहिले होते. आज त्या स्वप्नाला यशाचे सुंदर पंख फुटलेले पाहताना मन भरून येते. या विद्यार्थ्यांचे यश पाहून खऱ्या अर्थाने समाधान मिळते. त्यांनी मिळवलेले यश हे त्यांच्या मेहनतीचे आणि शिक्षकांच्या समर्पणाचे फळ आहे. भविष्यातही ही मुले संगीत क्षेत्रात मोठी भरारी घेतील, असा विश्वास वाटतो.”

संत तुकाराम महाराज संगीत कला प्रबोधिनीचा हा निकाल केवळ शैक्षणिक यश नाही, तर संगीत संस्कारांची जपणूक, कलेबद्दलची निष्ठा आणि एका दूरदृष्टीच्या संकल्पनेचे यशस्वी वास्तवात झालेले रूपांतर आहे. आज या यशामुळे अनेक विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलला असून, बाबा धुमाळ यांनी लावलेल्या त्या छोट्याशा रोपट्याने खऱ्या अर्थाने एका समृद्ध वटवृक्षाचे रूप धारण केले आहे.

पुणे : कोथरूड परिसरातील वाढती वाहतूक कोंडी आणि आगामी मेट्रो तसेच उड्डाणपूल प्रकल्पांचा विचार करता शांतीबन चौक गणेश मंदिर ते डावी भुसारी कॉलनीमार्गे हायवे सर्व्हिस रोडपर्यंतचा रस्ता ३६ मीटर रुंद करण्यात यावा, अशी मागणी नगरसेविका तथा महिला व बाल कल्याण समितीच्या अध्यक्षा अल्पना वरपे यांनी पुणे महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांच्याकडे केली आहे.

अलीकडेच शांतीबन चौक ते डावी भुसारी कॉलनी (हायवे सर्व्हिस रोडपर्यंत) जाणारा डीपी रस्ता वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला आहे. मात्र हा रस्ता सुरू झाल्यापासून स्थानिक नागरिक आणि वाहनचालकांना दररोज मोठ्या वाहतूक कोंडीचा सामना करावा लागत आहे. सध्या या रस्त्याची रुंदी केवळ १५ मीटर असून परिसरातील वाढती लोकसंख्या, नव्या गृहनिर्माण प्रकल्पांची वाढ आणि वाहनांची वाढती संख्या लक्षात घेता ही रुंदी अपुरी ठरत आहे.

सदर डीपी रस्त्यालगत असलेल्या काही गृहनिर्माण सोसायट्यांच्या पुनर्विकासाचे नियोजन आगामी काळात होणार आहे. त्यामुळे पुनर्विकास प्रक्रियेदरम्यान रस्ता रुंदीकरणाचा प्रश्न प्रभावीपणे सोडविण्याची संधी उपलब्ध होणार असल्याचे अल्पना वरपे यांनी आयुक्तांच्या निदर्शनास आणून दिले. पुनर्विकास प्रकल्पांना परवानगी देताना रस्ता ३६ मीटर रुंद करण्याचे नियोजन प्रशासनाकडून करता येऊ शकते. त्यामुळे भविष्यातील वाहतूक गरजा लक्षात घेऊन पुनर्विकास आणि रस्ता रुंदीकरण यांचे समन्वित नियोजन करण्याची आवश्यकता असल्याचेही त्यांनी पत्रात नमूद केले आहे.

यासंदर्भात त्यांनी प्रशासनाचे लक्ष आगामी काळातील महत्त्वाच्या विकासकामांकडे वेधले आहे. पौड रस्त्यावर वनाज ते चांदणी चौक या दरम्यान मेट्रो प्रकल्पाचे काम तसेच उड्डाणपूल उभारणीची कामे लवकरच सुरू होणार आहेत. या कामांदरम्यान मुख्य रस्त्यावरील वाहतूक मोठ्या प्रमाणावर पर्यायी मार्गांकडे वळवली जाण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत सद्यस्थितीतील शांतीबन चौक,  एकलव्य पासून पुढे हायवे सर्व्हिस रस्त्यापर्यंत असणारा १५ मीटर रुंदीचा रस्ता वाहतुकीचा वाढीव ताण सहन करू शकणार नाही, अशी चिंता त्यांनी व्यक्त केली आहे.

सध्या रस्ता सुरू झाल्यानंतरच अनेक ठिकाणी वाहतूक कोंडीची समस्या निर्माण होत असून नागरिकांना प्रवासासाठी अधिक वेळ खर्च करावा लागत आहे. भविष्यात मेट्रो आणि उड्डाणपूलाच्या कामामुळे या समस्येची तीव्रता आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे दीर्घकालीन वाहतूक नियोजनाच्या दृष्टीने या रस्त्याचे रुंदीकरण करणे आवश्यक असल्याचे वरपे यांनी म्हटले आहे.

यासाठी शांतीबन चौक गणेश मंदिर ते डावी भुसारी कॉलनी येथील हायवे सर्व्हिस रोडपर्यंतचा संपूर्ण डीपी रस्ता ३६ मीटर रुंद करण्याचा प्रस्ताव तातडीने मंजूर करून आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया सुरू करावी, अशी मागणी अल्पना वरपे यांनी आयुक्तांकडे केली आहे.

परिसरातील नागरिकांच्या दैनंदिन प्रवासातील अडचणी दूर करण्यासाठी तसेच भविष्यातील वाहतुकीच्या गरजा लक्षात घेऊन प्रशासनाने या विषयाकडे गांभीर्याने पाहून सकारात्मक निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा स्थानिक नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.

पुणे : रहस्यकथा बुद्धीरंजनाकडे नेते आणि चांगला विनोद ताण हलका करतो. समाजात जेव्हा द्वेष, त्वेष, संभ्रम, गोंधळाची अवस्था असते. उत्तम आदर्श नसतात. तेव्हा ताणविरहित करणारा उत्तम विनोद आणि बुद्धीरंजन करणाऱ्या रहस्यकथा यांची आवश्यकता असते. लेखक मुकुंद टाकसाळे आणि सौरभ वागळे यांनी आपल्या लेखनातून ही आवश्यकता पूर्ण करावी, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ साहित्यिक भारत सासणे यांनी रविवारी येथे केले.

महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फे उत्कृष्ट विनोदी लेखनासाठीचा पी. जी. वुडहाऊस विशेष साहित्य पुरस्कार प्रसिद्ध लेखक मुकुंद टाकसाळे यांना तर उत्कृष्ट रहस्यकथालेखनासाठीचा अगाथा ख्रिस्टी पुरस्कार सौरभ वागळे यांना सासणे यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला. यावेळी ते बोलत होते. वुडहाऊस पुरस्कार रा. द. पुसाळकर तर अगाथा ख्रिस्टी पुरस्कार इंदुमती पुसाळकर यांच्या स्मृत्यर्थ पुरस्कृत करण्यात आले आहेत. देणगीदार आणि ज्येष्ठ लेखिका भारती पांडे यांची प्रमुख उपस्थिती होती. मसापचे कार्यवाह सुनील महाजन अध्यक्षपदी होते. कार्यवाह सुनेत्रा मंकणी, अंजली कुलकर्णी हेही उपस्थित होते. सन्मानपत्र, आठ हजार रुपये असे पुरस्काराचे स्वरूप होते. साहित्य परिषदेच्या माधवराव पटवर्धन सभागृहात कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

सासणे यांनी मराठीतील रहस्यकथालेखनाची परंपरा तसेच विनोदी लेखन करणाऱ्या पूर्वसुरींचा आदरपूर्वक उल्लेख करत, विनोदी लेखनाची परंपरा क्षीण झाल्याचा उल्लेख केला. निर्विष विनोद समाजातील ताण कमी करतो. स्वातंत्र्यपूर्व काळात रहस्यकथा शिष्टसंमत मानल्या जात नसत. समाजाला उसंत नसताना बुद्धीरंजन वा मनोरंजन नको वाटते. सध्या विरोधाभासांत विभागलेला समाज दुःखी आहे. तो हसणे विसरला आहे. त्यामुळे टाकसाळे यांनी पुन्हा उत्तम विनोदी कादंबरीलेखन करावे आणि हसण्याचे पुनरुज्जीवन करावे. तुलनेने मराठीत रहस्यकथालेखन चांगले होत आहे. सौरभ यांच्या अल्फा या रहस्यकथानायकाच्या मालिका याव्यात, त्याचे अनुवाद व्हावेत, असेही ते म्हणाले.

मनोगत मांडताना सौरभ वागळे म्हणाले, वडिलांनी रहस्य आणि विज्ञानकथांचा संग्रह केला, म्हणून मला त्या साहित्यप्रकाराची गोडी व छंद लागला. त्यातूनच पुढे माझे लेखन होत गेले. अनिकेत लक्ष्मण फाळके उर्फ अल्फाची ९ पुस्तके सध्या आहेत. वाचकांचा उत्तम प्रतिसाद असल्याने पुढील भागही येत राहतील. माझ्या बाबतीत वाचकांचा सकारात्मक प्रतिसाद हीच प्रेरणा आणि प्रोत्साहन देणारी आहे. माझ्या लेखनाचा अगाथा ख्रिस्टी यांच्या नावाचा पुरस्कार मिळणे, हा मोठा गौरव आहे.

मुकुंद टाकसाळे यांनी वुडहाऊस यांच्या नावाचा पुरस्कार भारत सासणे यांच्यासारख्या ज्येष्ठ साहित्यिकाच्या हस्ते मिळणे, हा मोठा सन्मान असल्याची भावना व्यक्त केली. वुडहाऊसशी माझे जुने नाते आहे. वुडहाऊस वाचण्याचा सल्ला पुलंनी दिला होता. वुडहाऊसचे प्रवाही लेखन मला आवडते, असे ते म्हणाले. मृणालिनी चितळे यांनी सूत्रसंचालन केले. अंजली कुलकर्णी यांनी आभार मानले.

पुणे – आंबेडकरी चळवळीचा बालेकिल्ला समजल्या जाणाऱ्या पुणे शहरातील ऐतिहासिक विश्रांतवाडी येथील मुकुंदराव आंबेडकर मुख्य चौकात महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा पूर्णाकृती पुतळा येत्या वर्षभरात बसविण्यात येणार आहे. पुतळ्यासाठी आवश्यक शासनाच्या सर्व परवानग्या पूर्ण झालेल्या असून, आंबेडकरी चळवळीच्या सर्व समाज बांधवांच्या वतीने लोकवर्गणीतून हा महामानवांचा पुतळा साकारण्यात येणार असल्याची माहिती, नियोजित पुतळा समितीचे समन्वयक माजी उपमहापौर डॉ. सिद्धार्थ धेंडे यांनी पत्रकार परिषदेत दिली. यावेळी रिपब्लिकन पक्षाचे ज्येष्ठ नेते अशोक कांबळे,सामाजिक कार्यकर्ते निखिल गायकवाड, राजेश बेंगळे, शिल्पकार राजेंद्र आल्हाट उपस्थित होते.

विश्रांतवाडी परिसराला आंबेडकरी चळवळीचे मोठे ऐतिहासिक योगदान लाभल्यामुळे या ठिकाणी महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा पुतळा उभारण्यात यावा अशी स्थानिक सर्व समाज बांधवांची मागील अनेक वर्षांपासून ची इच्छा होती. सन 2018 मध्ये जयंती उत्सवानंतर पुतळ्यासाठी जन आंदोलन पुकारण्यात आलेले होते. यावेळी कायदा सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये यासाठी पोलीस आणि स्थानिक सामाजिक कार्यकर्ते यांच्या समन्वयातून महामानवांचा पुतळा हा शासनाच्या सर्व अटी शर्ती व नियमांचे पालन करून बसविण्यात यावा असे ठरविण्यात आले. त्यानुसार माजी उपमहापौर डॉ. सिद्धार्थ धेंडे यांनी विश्रांतवाडी मुख्य चौकातील ग्रेट सेपरेटर व उड्डाणपुलाच्या दर्शनी भागामध्ये महामानवांचा पुतळा उभारण्यात यावा असा ठराव पुणे महापालिकेत मांडलेला होता. ठरावाची कार्यवाही वर्षभरात पूर्ण न झाल्यामुळे सदरचा ठराव हा रद्द झाला.

त्यानंतर सन 2023 मध्ये विश्रांतवाडी मुख्य चौकातील ग्रेट सेपरेटर व उड्डाणपुलाच्या भूमिपूजनाच्या वेळी दिवंगत माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांना या पुतळ्याबाबत स्थानिक आंबेडकरी संस्था संघटनांच्या वतीने कार्यकर्त्यांनी निवेदन दिले होते. सन 2022 ते 2026 पुणे महापालिकेत प्रशासकीय कारभार सुरू होता. त्यामुळे तत्कालीन महापालिका आयुक्त राजेंद्र भोसले यांनी सन 2025 रोजी पुन्हा हा ठराव महापालिका प्रशासनाच्या वतीने मंजूर केला. दरम्यान त्यानंतर पुतळ्याच्या इतर आवश्यक परवानगीच्या कामाला सुरुवात झाली. नियोजित पुतळा समितीचे समन्वयक माजी उपमहापौर डॉ. सिद्धार्थ धेंडे म्हणाले की, आमच्या सोबतच विश्रांतवाडी परिसरातील विविध संस्था संघटना व आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्त्यांनी वेळोवेळी यासाठी पाठपुरावा सुरू केलेला होता. त्यानुसार पुणे महापालिकेच्या पथ, प्रकल्प, बांधकाम, डीपी या सर्व विभागांसह,मेट्रो सार्वजनिक बांधकाम विभाग, पोलीस विभाग, व संरक्षण विभाग या सर्वांच्या परवानगी आवश्यक होत्या. त्याचा सातत्याने पाठपुरावा आम्ही सर्वांनी केला. मागील तीन महिन्यांपूर्वी सर्व प्रशासकीय पाठपुरावा झाल्यानंतर विविध खात्याकडून “ना हरकत प्रमाणपत्र” NOC देण्यात आले.

विश्रांतवाडी येथील मुकुंदराव आंबेडकर मुख्य चौकात सुरू असणाऱ्या ग्रेड सेपरेटर व उड्डाण पुलाच्या कामाचे ठिकाणी पुतळ्याची जागा निश्चिती करत असताना महापालिका आयुक्त तसेच इतर सर्व वरिष्ठ अधिकारी यांनी प्रत्यक्ष जागेवर येऊन पाहणी केली. तत्कालीन शहर अभियंता प्रशांत वाघमारे यांनी मुख्य चौकातील मध्यभागी ग्रेड सेपरेटर च्या वरती नऊ बाय नऊ आकाराच्या पूर्ण क्षमतेच्या जागेवर पुतळा उभारण्यास हरकत नसल्याचे सांगितले. त्यानुसार सर्व पुतळ्यासाठीचा चौथरा, प्रत्यक्ष पुतळा तसेच त्या परिसरात करण्यात येणाऱ्या इतर स्थापत्य विषयक कामांच्या वजनाची क्षमता लक्षात घेऊन त्या पद्धतीने सर्व आवश्यक त्या सुरक्षिततेची पुतळ्याच्या जागेवर स्लॅबची उभारणी करण्यात आली. महापालिका आयुक्तांच्या परवानगीने पुतळ्याच्या इतर कामांसाठी वास्तु विशारदाची देखील नेमणूक करण्यात आलेली आहे. त्यांनी दिलेल्या कोटेशन नुसार सदर पुतळ्याच्या ठिकाणी चौथरा व इतर आवश्यक कामांसाठी नगरसेविका नंदिनीताई धेंडे व नगरसेवक रवी टिंगरे यांनी 65 लाख रुपये निधी वर्गीकरणातून उपलब्ध करून दिलेला आहे.

पुतळा उभारण्यासाठी तीन नामांकित संस्थांकडून कोटेशन मागवण्यात आलेले होते. यामधील सर्वात कमी दराचे कोटेशन विश्रांतवाडी येथील सुप्रसिद्ध मूर्तिकार राजेंद्र आल्हाट यांनी सर्वात कमी दराच्या कोटेशन मधील 20% आणखी कमी दराने कोणताही व्यावसायिक मोबदला न घेता केवळ आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ता म्हणून नैतिक जबाबदारी स्वीकारून सदरच्या पुतळ्याचे काम स्वीकारले. त्याबाबतचा राज्याच्या कला संचलनालाय याबरोबर पत्र व्यवहार करण्यात आला. महामानवांचा पुतळा सुमारे 22 फूट उंचीचा तसेच तीन ते साडेतीन टन ब्रांच धातूचा असून त्यासाठी अंदाजे आजच्या दरानुसार 20% एकूण कामाची सवलत देऊन 80 ते 85 लाख रुपये खर्च अपेक्षित आहे. यामध्ये कामाचा कोणताही मोबदला न घेता दर आकारण्यात आलेला आहे.

शासनाच्या पुतळा विषयक नियमावलीप्रमाणे, सर्व महापुरुषांचे पुतळे हे जिल्हाधिकारी यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमण्यात आलेल्या शासकीय समितीच्या माध्यमातून उभारण्यात येतात. केवळ पुतळा हा लोकवर्गणीतून स्थानिक प्रशासनाला हस्तांतरित करण्यात येतो. त्यासाठी कुठलाही निधी शासनाकडून देण्यात येत नाही.

आता प्रत्यक्षात पुतळा उभारणीसाठी शासनाकडून सर्व परवानग्या मिळाल्यानंतर महामानवांचा हा ऐतिहासिक पुतळा आंबेडकरी जनतेच्या लोकवर्गणीतून पारदर्शक रित्या पुणे महापालिकेला हस्तांतरित करण्यात येणार आहे. तसेच पुतळ्यासाठी चा निधी हा राष्ट्रीयकृत बँकेमध्ये नोंदणीकृत शिल्पकार आल्हाट यांच्याच कंपनीचे खात्यावर केवळ ऑनलाइन स्वरूपात स्वीकारण्यात येणारा आहे. मागील महिन्याभरात समाज बांधवांच्या लोकवर्गणीतून सुमारे पाच लाख रुपये निधी आत्तापर्यंत खात्यावर जमा झालेला आहे. देणगीदार आपला निधी हा सदरच्या अधिकृत खात्यावर ऑनलाइन स्वरूपात किंवा थेट बँकेत जाऊन भरू शकतात. या कामांमध्ये जास्तीत जास्त पारदर्शकता असावी म्हणून रोख स्वरूपात पैसे गोळा न करता सर्व रक्कम ही ऑनलाइन स्वरूपातच जमा करण्यात येणार आहे. दर महिन्याच्या अखेरीस खात्यावर जमा झालेला निधी हा समाज माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचविण्यात येणार आहे त्यामुळे जमा झालेल्या निधीबाबत देखील पारदर्शकता राहणार आहे.
एकंदरीतच आंबेडकरी जनतेच्या सर्व कार्यकर्ते व समाज बांधवांना एकत्र घेऊन महामानवांचा हा ऐतिहासिक पुतळा विश्रांतवाडी येथील मुकुंदराव आंबेडकर चौकात येत्या वर्षभरात सन्मानपूर्वक उभारण्यात येणार असल्याचे त्यांनी यावेळी सांगितले. महामानवांच्या पुतळ्याच्या विषयांमध्ये कोणतेही गैरसमज कोणामध्येच नाहीत. सर्व समाज बांधव या विषयांमध्ये एकत्र आहेत.पुणे शहरासह राज्यातून तसेच परदेशातून देखील आंबेडकरी चळवळीच्या सर्व संस्था संघटना राजकीय पक्ष, शासकीय तसेच निवृत्त अधिकारी, उद्योजक व्यावसायिक व प्रतिष्ठित व्यक्ती अशा सर्वांनीच महामानवांच्या पुतळ्यासाठी धम्मदान देऊन या ऐतिहासिक कार्यात मोठ्या प्रमाणावर सहभागी होणार असल्याचे सांगितले आहे.

रेल्वे विभागाच्या विविध विकासकामांचे उद्घाटन आणि नव्या रेल्वे सेवांच्या लोकार्पणासाठी अश्विनी वैष्णव पुणे दौऱ्यावर आले असता पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मुरलीधर मोहोळ यांनी त्यांचे स्वागत केले. यावेळी झालेल्या चर्चेत मोहोळ यांनी पुणे आकाशवाणीच्या वृत्त विभागाबाबत निर्माण झालेल्या चिंतेची माहिती दिली आणि हा विभाग कायम ठेवण्याची मागणी केली. त्यावर अश्विनी वैष्णव यांनी अशा प्रकारचा कोणताही प्रस्ताव अथवा विचार केंद्र सरकारसमोर नसल्याचे स्पष्ट केले.

पुणे आकाशवाणीच्या वृत्त विभागाला अनेक दशकांची समृद्ध परंपरा लाभली आहे. पुणे, पिंपरी-चिंचवड, जिलहा तसेच विविध भागांतील लाखो श्रोत्यांचे आकाशवाणीशी भावनिक नाते जुळलेले आहे. स्थानिक घडामोडी, सामाजिक प्रश्न, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि विश्वसनीय बातम्यांचे माध्यम म्हणून आकाशवाणीने दीर्घकाळ लोकांचा विश्वास संपादन केला आहे. त्यामुळे वृत्त विभाग कायम ठेवण्याची जनभावना मोहोळ यांनी मंत्री वैष्णव यांच्यापर्यंत पोहोचवली.

यावेळी स्पष्टीकरण देताना अश्विनी वैष्णव म्हणाले, “पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली देशभरातील आकाशवाणी केंद्रांचे आधुनिकीकरण आणि सक्षमीकरण करण्याचे काम सुरू आहे. आकाशवाणी अधिक प्रभावी, आधुनिक आणि लोकाभिमुख करण्यासाठी आम्ही विविध स्तरांवर प्रयत्न करत आहोत. त्यामुळे पुणे आकाशवाणीचा वृत्त विभाग बंद करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. उलट स्थानिक बातम्या आणि जनसंपर्क अधिक सक्षम करण्यावर आमचा भर आहे. महाराष्ट्रातील तसेच देशातील सर्व आकाशवाणी केंद्रांचे अद्ययावतीकरण करण्यासाठी केंद्र सरकार कटिबद्ध आहे.”

याबाबत प्रतिक्रिया देताना केंद्रीय मंत्री मुरलीधर मोहोळ म्हणाले, “पुणे आकाशवाणी केंद्राला गौरवशाली इतिहास लाभला आहे. आजही जवळपास सव्वा कोटी श्रोते नियमितपणे आकाशवाणीवरील बातम्यांवर विश्वास ठेवतात. प्रत्येक श्रोत्याच्या मनातील भावना आणि अपेक्षा मी मंत्री अश्विनी वैष्णव यांच्यापर्यंत पोहोचवली. त्यांनी सकारात्मक प्रतिसाद देत पुणे आकाशवाणीचा वृत्त विभाग सुरूच राहील, अशी स्पष्ट ग्वाही दिली आहे. त्यामुळे वृत्त विभाग बंद होणार असल्याच्या चर्चांना आता पूर्णविराम मिळायला हवा. आकाशवाणीचे आधुनिकीकरण आणि सक्षमीकरण करण्यासाठी केंद्र सरकार घेत असलेल्या पुढाकाराबद्दल मी मंत्री अश्विनी वैष्णव यांचे मनःपूर्वक आभार मानतो.”

पुणे आकाशवाणी ही केवळ एक प्रसारण संस्था नसून पुण्याच्या सांस्कृतिक, सामाजिक आणि पत्रकारितेच्या इतिहासाचा महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे तिचे जतन, संवर्धन आणि आधुनिकीकरण करून अधिक सक्षम स्वरूपात पुढे नेण्याचा केंद्र सरकारचा निर्धार असल्याचे या भेटीतून स्पष्ट झाले आहे.