महेश विद्यालय, सरस्वती शाळा, लोढा बालक मंदिर, छत्रपती संभाजी शाळा, मोरे विद्यालय यांसह विविध शाळांमध्येही या उपक्रमांतर्गत कार्यशाळा घेण्यात आल्या आहेत. हर्षदीप फाउंडेशनच्या संस्थापक-अध्यक्षा ज्योती बेंडाळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली लक्ष्मीनगर परिसरातील महिलांना टाकाऊ कपड्यांपासून नाविन्यपूर्ण वस्तू तयार करण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले. त्यामुळे महिलांना कौशल्य विकसित करण्याबरोबरच रोजगाराची संधी निर्माण होत आहे.

दसरा, दिवाळी यांसारख्या सणांच्या काळात घराची साफसफाई करताना नागरिकांकडून जुने कपडे, गोधड्या, चादरी, सतरंज्या, जीन्स, मुलांचे कपडे आदी वस्तू मोठ्या प्रमाणात कचऱ्यात टाकल्या जातात. या वस्तू नदी-नाले किंवा कचऱ्यात न जाता त्यांचे संकलन करून त्याचा पुनर्वापर करण्यासाठी विविध ठिकाणी संकलन केंद्रे उभारण्यात येतात. संकलित केलेले कपडे हर्षदीप फाउंडेशनकडे देण्यात येतात.

या टाकाऊ कापडापासून तोरण, फ्रेम, चौरंग, नैवेद्याच्या ताटांची झालर, पाकिटे, कापडी पिशव्या, उशीची कव्हरे, पायपुसणी, रोटी मॅट, श्रीगणेशाचे आसन, टिफिन पिशव्या, लटकण्या अशा विविध वस्तू तयार करण्यात येतात. तयार वस्तू अल्प दरात विक्रीसाठी उपलब्ध करून देण्यात येत असल्याने महिलांना उत्पन्नाचे साधनही मिळत आहे.

या उपक्रमातून केवळ कापडाचा पुनर्वापर होत नसून नागरिकांमध्ये कापड, प्लास्टिक, कागद, औषधांच्या बाटल्या, नारळाच्या करवंट्या आदी वस्तू कचऱ्यात न टाकता त्यांचा योग्य पद्धतीने पुनर्वापर किंवा विलगीकरण करावे, याबाबत जनजागृती केली जात आहे. परिणामी सुक्या कचऱ्यात जाणाऱ्या कापडाचे प्रमाण कमी करण्यास आणि घनकचरा व्यवस्थापन अधिक प्रभावी करण्यास मदत होत आहे.

या उपक्रमासाठी घनकचरा व्यवस्थापन उपायुक्त संतोष वारुळे, परिमंडळ क्रमांक २ चे उपायुक्त अविनाश सकपाळ आणि महापालिका सहाय्यक आयुक्त सुहास जाधव यांच्या मार्गदर्शनाखाली वरिष्ठ आरोग्य निरीक्षक राम सोनवणे यांच्या नेतृत्वाखाली आरोग्य निरीक्षक करण कुंभार, किरण जाधव, गणेश साठे, गणेश चोंधे, राजेश आहेर, लक्ष्मीकांत कुलकर्णी, प्रमोद चव्हाण, निसार शेख, गणेश घोलप, दत्तात्रय दळवी, जया सांगडे तसेच मोकादम वैजीनाथ गायकवाड आणि आण्णा ढावरे यांनी परिश्रम घेतले.

हर्षदीप फाउंडेशनच्या मोहिनी कांबळे, दीप्ती ओक, सोनी चव्हाण, किरण बापट, सुप्रिया लोहकरी, बालिका हिंगे आणि योगिता देशपांडे या प्रशिक्षक महिलांनीही कार्यशाळांमध्ये सहभाग घेतला.

त्यानंतर या महिन्यात झालेल्या अमेनिटी स्पेस कमिटीच्या बैठकीत क्रीडा संकुलाच्या प्रस्तावाला मंजुरी देण्यात आली. प्रकल्पाच्या पुढील कामाला गती मिळावी यासाठी नगरसेवक किरण दगडे पाटील यांच्या ‘स’ यादीतील निधीतून मार्च महिन्यातच प्राथमिक स्वरूपात ३० लाख रुपयांची तरतूद करण्यात आली होती. पुढील काळात या प्रकल्पासाठी भरघोस निधी उपलब्ध केला जाणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

आता लवकरच प्रकल्पासाठी आर्किटेक्टची नियुक्ती करून क्रीडा संकुलाचा आराखडा तयार करण्यात येणार असून, त्यानंतर प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होणार आहे.

भुसारी कॉलनी परिसरात उभारण्यात येणारे हे क्रीडा संकुल परिसरातील युवा पिढीला खेळासाठी व्यासपीठ आणि क्रीडाप्रेमींना दर्जेदार सुविधा उपलब्ध करून देणारे ठरणार आहे. परिसरातील नागरिकांसाठी सुसज्ज क्रीडा सुविधा निर्माण करण्याच्या दिशेने हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

भुसारी कॉलनी मध्ये क्रीडा संकुल उभारले जाणार हे या भागातील क्रीडा प्रेमींसाठी आनंदाची बाब आहे. या संकुलामध्ये जलतरण तलाव बॅडमेंटन हॉल विचारधीन असून नागरिकांशी चर्चा करून यावर निर्णय घेतला जाईल असे किरण दगडे पाटील यांनी म्हंटले आहे.

संस्थापक अध्यक्षा पीयूषा किरण दगडे पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली मंडळाचा कारभार महिलांकडूनच चालविला जातो. डॉक्टर, वकील, इंजिनिअर, चार्टर्ड अकाउंटंट यांच्यासह विविध क्षेत्रांत कार्यरत असलेल्या महिला गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने एका व्यासपीठावर एकत्र येतात. उत्सवाच्या माध्यमातून महिलांमध्ये संवाद, नेटवर्किंग आणि परस्पर सहकार्याची नवी साखळी निर्माण करण्याचा प्रयत्न येथे केला जातो.

उत्सवातून ६०० हून अधिक उद्योजक महिलांना व्यवसायाचे व्यासपीठ

महिलांचे संघटन केवळ गणेशोत्सवापुरते मर्यादित न ठेवता त्याला उद्योजकतेची दिशा देण्यात आली आहे. मंडळाशी जोडलेल्या उद्योजक ग्रुपमध्ये सुमारे ६०० ते ७०० महिला सहभागी आहेत.
या माध्यमातून महिला उद्योजकांना आपल्या व्यवसायाची माहिती इतरांपर्यंत पोहोचविणे, ग्राहक व व्यावसायिक संपर्क वाढविणे आणि एकमेकींच्या व्यवसायाला प्रोत्साहन देणे शक्य होत आहे. त्यामुळे गणेशोत्सव हे महिलांसाठी व्यवसायवृद्धी आणि नेटवर्किंगचे प्रभावी व्यासपीठ ठरत आहे.

समाजोपयोगी उपक्रमांनाही प्राधान्य

गणेशोत्सवाच्या काळात मंडळाकडून केवळ धार्मिक कार्यक्रमांवर भर न देता समाजोपयोगी उपक्रमांनाही प्राधान्य दिले जाते. आरोग्य तपासणी शिबिरे, रक्तदान शिबिरे यांसारख्या उपक्रमांच्या माध्यमातून उत्सवाचा सामाजिक उपयोग वाढविण्याचा प्रयत्न केला जातो.

‘उत्सव आपला, पण त्याचा फायदा समाजालाही’ या विचारातून विविध उपक्रम राबविले जात असल्याने मंडळाच्या कामाला सामाजिक बांधिलकीची जोड मिळाली आहे.

डीजेला पर्याय; पारंपरिक वाद्यांच्या गजरात उत्सव

आजच्या काळातील ध्वनिप्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर मंडळाने डीजेला दूर ठेवत पारंपरिक वाद्यांना प्राधान्य दिले आहे. गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना करताना किंवा विसर्जनाच्या वेळी मोठ्या मिरवणुका न काढण्याची परंपराही मंडळाने जपली आहे. याशिवाय मूर्तीचे विसर्जन करण्याऐवजी गणेशमूर्ती दान करण्याचा पर्यावरणपूरक उपक्रम राबविला जातो. भक्ती, परंपरा आणि पर्यावरण संवर्धन यांचा समतोल साधण्याचा हा प्रयत्न लक्षवेधी ठरतो.

सलग तीन वर्षे ‘मोरया’ पुरस्काराचा सन्मान

सिद्धीच्या गणपती महिला मंडळाच्या या वेगळ्या वाटचालीची दखल पिंपरी-चिंचवड पोलीस आयुक्तालयाने घेतली आहे. मंडळाला सलग तीन वर्षे ‘मोरया’ पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे. महिला सहभाग, सामाजिक उपक्रम आणि पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून निर्माण झालेल्या वेगळ्या कार्यपद्धतीला मिळालेली ही महत्त्वाची पावती मानली जाते.

दरवर्षी विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांची मंडळाला भेट

मंडळाच्या उपक्रमांची दखल विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनीही घेतली आहे. अमृताताई फडणवीस, महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे, मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील, विधान परिषद सभापती राम शिंदे, खासदार मेधाताई कुलकर्णी, माजी केंद्रीय मंत्री रावसाहेबदादा पाटील दानवे, लेफ्टनंट जनरल डॉ. माधुरी कानिटकर, सिंबायोसिसच्या कुलपती डॉ. स्वाती मुजुमदार, अभिनेते प्रवीण तरडे आणि स्नेहल तरडे, स्मिता ताई पाटील यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनी मंडळाला भेट देऊन उपक्रमांची माहिती घेतली आहे.

‘महिलांचा गणपती’ ते सामाजिक परिवर्तनाचे व्यासपीठ

महिलांच्या नेतृत्वातून उभा राहिलेला उत्सव, शेकडो महिला उद्योजकांना मिळणारे व्यासपीठ, आरोग्य व रक्तदानासारखे सामाजिक उपक्रम, डीजेमुक्त पारंपरिक उत्सव आणि पर्यावरणपूरक मूर्तीदानाची भूमिका—या सर्वांचा एकत्रित परिणाम म्हणून ‘सिद्धीचा गणपती’ ही केवळ गणेशमूर्ती किंवा उत्सवाची ओळख राहिलेली नाही.

महिलांच्या सहभागातून भक्तीला सामाजिक जाणीवेची आणि उत्सवाला परिवर्तनाची दिशा देणारे एक वेगळे व्यासपीठ म्हणून बावधनच्या सिद्धीच्या गणपतीकडे पाहिले जात आहे.

‘८५ रुपयांचा दर निश्चित कसा झाला?’

टेंडरमध्ये प्रति सीट ८५ रुपये हा दर कशाच्या आधारे निश्चित करण्यात आला, असा थेट सवाल निवेदनातून करण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, ८५ रुपयांपेक्षा कमी दराची बोली सादर करणारा कंत्राटदार अपात्र ठरेल, अशी अट टेंडरमध्ये असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. ‘एखादा कंत्राटदार ६० किंवा ५० रुपयांमध्ये हे काम करण्यास तयार असेल, तरी तो कमी दरामुळे बाद होणार का?’ असा प्रश्न उपस्थित करत या अटीच्या औचित्यावरही निवेदनकर्त्यांनी आक्षेप घेतला आहे.

दोन झोनच्या टेंडरच्या हिशोबावरही प्रश्नचिन्ह

निवेदनात झोन क्रमांक १ मधील नगर रोड-ढोले पाटील आणि येरवडा क्षेत्रीय कार्यालयांचा संदर्भ देण्यात आला आहे. या भागातील एकूण ३१२४ सीटसाठी ८५ रुपये दराने दररोज २ लाख ६५ हजार ५४० रुपये, तर वर्षभरात सुमारे ९ कोटी ६९ लाख २२ हजार १०० रुपये खर्च अपेक्षित असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. मात्र, या भागासाठी टेंडरची अंदाजित रक्कम २३ कोटी ९१ लाख ४० हजार ७०० रुपये असल्याचे निवेदनात नमूद आहे. त्यामुळे या दोन्ही रकमेतील मोठ्या फरकाचा हिशोब स्पष्ट करावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

त्याचप्रमाणे झोन क्रमांक ५ मधील कसबा-विश्रामबाग, बिबवेवाडी आणि भवानी पेठ या क्षेत्रीय कार्यालयांतील २९४५ सीट विचारात घेतल्यास ८५ रुपये प्रति सीट दराने वार्षिक खर्च सुमारे ५ कोटी २७ लाख ७३ हजार ५२५ रुपये होतो. मात्र या झोनसाठी २२ कोटी २८ लाख ८३ हजार ६०० रुपयांचे टेंडर काढण्यात आल्याचा दावा निवेदनात आहे. त्यामुळे या रकमेतील फरकाबाबतही स्पष्टीकरण मागण्यात आले आहे.

या प्रस्तावासाठी मनपाच्या अर्थसंकल्पात स्वतंत्र तरतूद किंवा हेड उपलब्ध आहे का, याबाबतही निवेदनकर्त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, या कामासाठी बजेटमध्ये स्वतंत्र हेडच नसल्याचे त्यांच्या निदर्शनास आले आहे.
‘बजेट शून्य आणि टेंडर शंभर कोटींचे कसे?’ असा सवाल करत, आवश्यक आर्थिक तरतूद करण्यापूर्वी टेंडर प्रक्रिया सुरू करण्यात आली असल्यास ती नियमबाह्य ठरते का, याची तपासणी करण्याची मागणी त्यांनी केली आहे.

तसेच यापूर्वी शौचालयांच्या दुरुस्तीवर झालेल्या खर्चाचीही तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. २०२२ ते २०२५ या कालावधीत दरवर्षी अंदाजे २० कोटी रुपये शौचालय दुरुस्तीसाठी खर्च झाल्याचा दावा निवेदनात करण्यात आला असून, या खर्चाची खात्याकडून खातरजमा करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.

‘प्रत्येक झोनमध्ये अतिरिक्त रकमेचा प्रश्न’

इतर झोनच्या टेंडरची तपासणी केली असता, जवळपास प्रत्येक उपायुक्तांच्या कार्यक्षेत्रात सुमारे १५ कोटी रुपयांची अतिरिक्त रक्कम गृहीत धरल्याचा दावा निवेदनात करण्यात आला आहे. त्यामुळे संपूर्ण टेंडर प्रक्रियेचा स्वतंत्र आणि सखोल आर्थिक तपास करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.

या प्रक्रियेत कंत्राटदारांमध्ये ‘रिंग’ करण्याचा प्रयत्न झाल्याचा, तसेच आता सेटलमेंटसाठी प्रयत्न सुरू असल्याचा आरोपही निवेदनात करण्यात आला आहे. मात्र या आरोपांच्या समर्थनार्थ निवेदनात स्वतंत्र पुरावे देण्यात आलेले नाहीत.

शौचालय स्वच्छतेसाठी इंदूर महानगरपालिकेने राबविलेल्या पद्धतीचा अभ्यास करण्याची सूचनाही निवेदनकर्त्यांनी केली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, इंदूर मॉडेलमध्ये महानगरपालिकेवर थेट आर्थिक भार न पडता स्वच्छतेची व्यवस्था केली जाते. पुणे मनपाच्या अधिकाऱ्यांनी इंदूरला भेट देऊन या मॉडेलचा अभ्यास करावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

‘प्रस्ताव मंजूर होण्यापूर्वीच तपासणी करा’

सुमारे शंभर कोटी रुपये ही पुणेकर करदात्यांच्या पैशांची मोठी रक्कम आहे, त्यामुळे संपूर्ण प्रस्तावाची तातडीने चौकशी करून टेंडर प्रक्रियेला स्थगिती द्यावी, अशी मागणी उज्ज्वल केसकर, सुहास कुलकर्णी आणि प्रशांत बधे यांनी केली आहे.

प्रथम आवश्यक निधीची तरतूद आणि वर्गीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करून, त्यासाठी स्थायी समिती तसेच मुख्य सभेची आवश्यक मान्यता घेण्यात आली आहे का, याचीही तपासणी करण्याची मागणी त्यांनी केली आहे.

या संपूर्ण प्रक्रियेत लोकप्रतिनिधींचा सहभाग नसून प्रशासनाकडूनच हा प्रस्ताव पुढे नेला जात असल्याचा आरोप निवेदनकर्त्यांनी केला आहे. त्यामुळे पुणे महानगरपालिकेची प्रतिमा मलिन होऊ नये आणि करदात्यांच्या पैशांचा पारदर्शक पद्धतीने वापर व्हावा, यासाठी प्रशासनाने तातडीने या प्रकरणाची चौकशी करावी, अशी मागणी उज्ज्वल केसकर , सुहास कुलकर्णी व प्रशांत बधे यांनी केली आहे.

पुणे : “पुण्याचा गणेशोत्सव हा कार्यकर्त्यांसाठी अभिमानाचा विषय असला, तरी मुळात हा उत्सव पुणेकरांचा आहे. गणेशोत्सव आणि लोकसहभाग या वेगळ्या गोष्टी असूच शकत नाहीत. त्यामुळे पुणेकरांना अभिप्रेत आणि अपेक्षित असाच गणेशोत्सव साजरा केला जाईल. सर्वसामान्य पुणेकरांचा सहभाग अधिकाधिक वाढवून हा उत्सव खऱ्या अर्थाने ‘लोकोत्सव’ म्हणून अधिक व्यापक करू,” अशी ग्वाही केंद्रीय सहकारिता आणि नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ यांनी गणेश मंडळाचा कार्यकर्ता म्हणून दिली.

टपाल विभागातर्फे पुणे श्रमिक पत्रकार संघ येथे सोमवारी (२१ सप्टेंबर) आयोजित कार्यक्रमात मोहोळ बोलत होते. यावेळी ‘गणेशोत्सव – महाराष्ट्राचा राज्य उत्सव’ या विषयावरील विशेष टपाल आवरणाचे मोहोळ यांच्या हस्ते प्रकाशन करण्यात आले. पुण्याच्या ऐतिहासिक आणि वैभवशाली गणेशोत्सव परंपरेची नोंद टपालाच्या माध्यमातून देशभर पोहोचविण्याच्या उद्देशाने मोहोळ यांनी ही संकल्पना पोस्ट खात्याकडे मांडली होती. यावेळी आमदार हेमंत रासने, महापौर मंजुषा नागपुरे, टपाल विभागाच्या महाराष्ट्र व गोवा सर्कलचे मुख्य पोस्टमास्तर जनरल रामचंद्र जायभाये, पुणे विभागाच्या पोस्टमास्तर जनरल प्रीती अग्रवाल, टपाल सेवा संचालक अभिजित बनसोडे आणि पुणे श्रमिक पत्रकार संघाचे अध्यक्ष उमेश शेळके उपस्थित होते.

मोहोळ म्हणाले, “लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळकांनी सार्वजनिक गणेशोत्सवाला समाजजागृती आणि लोकसंघटनाचे प्रभावी माध्यम बनवले. अनेक पिढ्यांनी या उत्सवातील स्थित्यंतरे पाहिली आहेत. काळानुसार स्वरूप बदलले असले, तरी पुण्याच्या गणेशोत्सवाचा मूळ आत्मा लोकसहभाग हाच आहे. गणेश मंडळांचे कार्यकर्ते या परंपरेचे वाहक आहेत आणि त्यांना या उत्सवाचा निश्चितच अभिमान आहे; मात्र हा उत्सव केवळ मंडळांचा किंवा कार्यकर्त्यांचा नसून संपूर्ण पुणेकरांचा आहे. समाजातील प्रत्येक घटकाला हा उत्सव आपला वाटला पाहिजे. हीच पुण्याच्या सार्वजनिक गणेशोत्सवाची खरी ताकद आहे.”

महाराष्ट्र शासनाने गणेशोत्सवाला ‘राज्य महोत्सवा’चा दर्जा देऊन या परंपरेचा राज्यपातळीवर गौरव केला आहे. त्यासाठी विधिमंडळात मागणी करणारे आमदार हेमंत रासने आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील राज्य सरकारचे मोहोळ यांनी अभिनंदन केले. “राज्यपातळीवरील सन्मानानंतर आता विशेष टपाल आवरणाच्या माध्यमातून पुण्याच्या गणेशोत्सवाची परंपरा देशपातळीवर पोहोचत आहे. आपल्या वैभवशाली परंपरेचे जतन करत ती अधिक समृद्ध करणे आणि जगभर पोहोचविणे ही आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे,” असे मोहोळ म्हणाले.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘विकास आणि विरासत’ या भूमिकेचा उल्लेख करत मोहोळ म्हणाले की, “२०४७ पर्यंत विकसित भारत घडविताना विकासासोबत आपल्या सांस्कृतिक वारशाचे जतनही तितकेच महत्त्वाचे आहे. पुण्याचा गणेशोत्सव हा आपल्या समृद्ध सांस्कृतिक विरासतीचा महत्त्वाचा भाग आहे. या परंपरेचे जतन करून ती नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचे काम आपल्याला करायचे आहे.”

गणेशोत्सवाच्या टपाल तिकिटासाठी महापालिकेने ठराव करावा

पुण्याच्या गणेशोत्सवाची ऐतिहासिक नोंद अधिक व्यापक स्वरूपात कायमस्वरूपी जतन व्हावी, यासाठी गणेशोत्सवाचे स्वतंत्र टपाल तिकीट प्रकाशित करण्याची अपेक्षाही मोहोळ यांनी व्यक्त केली. “आज विशेष टपाल आवरणाचे प्रकाशन झाले आहे. आता पुणे महानगरपालिकेने गणेशोत्सवाच्या स्वतंत्र टपाल तिकिटासाठी ठराव करावा. महापौरांनी पुढाकार घेऊन टपाल विभागाकडे त्यासंदर्भातील प्रस्ताव पाठवावा. आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यास पुढील वर्षापर्यंत पुण्याच्या गणेशोत्सवाचे स्वतंत्र टपाल तिकीट प्रकाशित व्हावे, अशी आपली अपेक्षा आहे,” असे मोहोळ म्हणाले.

पुणे : पुणे महानगरपालिका हद्दीत महापालिकेच्या निष्काळजी पणामुळे खड्ड्यांमुळे होणाऱ्या अपघातात, विजेचा शॉक बसून झालेल्या अपघातात तसेच इतर अनेक अपघाती मृत्यू झालेल्या व्यक्तींच्या कायदेशीर वारसांना १० लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत देण्यासाठी स्वतंत्र धोरण निश्चित करण्यात यावे, असा प्रस्ताव स्थायी समिती सदस्य नगरसेवक अमोल बालवडकर यांनी स्थायी समितीपुढे ठेवला आहे. स्थायी समितीच्या कार्यपत्रिकेत हा विषय क्रमांक ११९४ म्हणून समाविष्ट करण्यात आला आहे.

नगरसेवक अमोल बालवडकर म्हणाले, पुणे शहरात रस्त्यांवर पडलेले खड्डे वेळेत आणि योग्य रीतीने न बुजविल्याने, झाडांच्या फांद्या पडून झालेल्या अपघातात, विजेचा शॉक बसून झालेल्या अपघातात मृत्यू घडल्याच्या घटना अनेक वेळा घडतात. पुणे महापालिकेच्या निष्काळजी पणामुळे हे अपघात होत नसून सामान्य नागरिकांना त्रास होत आहे. या अपघातांमध्ये मृत्यू झाल्याच्या घटना घडल्या आहेत. त्यामुळे याची जबाबदारी पुणे महापालिकेवर असल्याने अपघाती मृत्यू झालेल्या व्यक्तींच्या कायदेशीर वारसांना १० लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत देण्यासाठी स्वतंत्र धोरण निश्चित करण्यात यावे, असा प्रस्ताव स्थायी समितीच्या बैठकीत देण्यात आला आहे.

या प्रस्तावात म्हटले आहे की, पुणे महानगरपालिका हद्दीत रस्ते अपघात तसेच महापालिकेचे रस्ते, पायाभूत सुविधा, नाले, पदपथ, बांधकामे, सार्वजनिक ठिकाणे आणि महापालिकेशी संबंधित विविध सेवांमध्ये होणाऱ्या दुर्घटनांमुळे नागरिकांचा मृत्यू किंवा गंभीर दुखापत होण्याच्या घटना घडतात. अशा दुर्घटनांमध्ये संबंधित नागरिकांच्या कुटुंबावर अचानक वैद्यकीय खर्चाचा मोठा भार पडतो. कुटुंबातील कमावत्या व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास कुटुंबाचा आर्थिक आधारही संपुष्टात येऊ शकतो. त्यामुळे पात्र नागरिकांना तातडीची अंतरिम आर्थिक आणि वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्यासाठी ‘पुणे महानगरपालिका अपघातग्रस्त नागरिक सहाय्यता धोरण’ निश्चित करण्यात यावे, असे प्रस्तावात नमूद करण्यात आले आहे.

प्रस्तावात पुढे म्हटले आहे की, पुणे महानगरपालिका हद्दीत घडलेल्या पात्र अपघातांमध्ये एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास त्याच्या कायदेशीर वारसांना १० लाख रुपयांपर्यंत तातडीची आर्थिक मदत देण्याबाबत धोरण तयार करण्यात यावे. अपघातात गंभीर दुखापत किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व झालेल्या पात्र व्यक्तीस ५ लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक सहाय्य देण्याची तरतूद करण्यात यावी.

तसेच अपघातात किरकोळ जखमी झालेल्या पात्र व्यक्तीस २ लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक सहाय्य, तर अत्यंत गंभीर दुखापत होऊन रुग्णालयात दाखल असलेल्या व्यक्तीस परिस्थितीनुसार १ लाख रुपयांपर्यंत तातडीची अंतरिम वैद्यकीय मदत देण्याची तरतूद करावी, असेही या प्रस्तावात म्हटले आहे. या रकमा प्रस्तावित कमाल मर्यादा असून अंतिम आर्थिक मर्यादा निश्चित करण्यापूर्वी महापालिकेच्या विधी विभाग, मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी तसेच संबंधित विभागांचा अभिप्राय घेण्यात यावा, असे प्रस्तावात नमूद केले आहे.

या प्रस्तावानुसार सहाय्य देताना अपघाताची अधिकृत पोलीस नोंद किंवा FIR, वैद्यकीय प्रमाणपत्र, रुग्णालयीन कागदपत्रे तसेच मृत्यू झाल्यास मृत्यू प्रमाणपत्र आणि कायदेशीर वारसाची कागदपत्रे विचारात घेऊन प्रक्रिया निश्चित करण्यात यावी. अपघाती मृत्यूच्या प्रकरणात आर्थिक सहाय्य कायदेशीर वारसांना द्यावे, तर गंभीर जखमी व्यक्तीच्या प्रकरणात आवश्यक असल्यास रुग्णालयास थेट अंतरिम वैद्यकीय मदत देण्याची व्यवस्था करण्यात यावी, असे प्रस्तावात म्हटले आहे.

अपघातानंतर नुकसानभरपाईचा कायदेशीर लढा वर्षानुवर्षे चालू शकतो; मात्र जखमी नागरिकाचा उपचार आणि मृत व्यक्तीच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह तातडीचा असतो. त्यामुळे संकटाच्या वेळी महापालिकेने नागरिकांच्या पाठीशी उभे राहणारे स्पष्ट धोरण तयार करावे, अशी भूमिका या प्रस्तावात मांडण्यात आली आहे.

येत्या २३ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या स्थायी समितीच्या बैठकीत या प्रस्तावावर काय निर्णय होणार, याकडे लक्ष लागले आहे.

पुणे : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वाढदिवसानिमित्त कोथरुड भाजपच्या वतीने एसएनडीटी मेट्रो स्थानक परिसरात दिवे प्रज्वलित करून दिवाळीचा उत्साह साजरा करण्यात आला. हजारो दिव्यांनी संपूर्ण मेट्रो स्थानक परिसर उजळून निघाला होता. यावेळी “मोदीजी, आप देश का विकास करो, हम आपके साथ हैं!” अशा घोषणांनी परिसर दणाणून गेला.

या कार्यक्रमाला राज्याचे उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री आणि कोथरुडचे आमदार चंद्रकांत पाटील, माजी केंद्रीय मंत्री प्रकाश जावडेकर, भाजप पुणे शहर सरचिटणीस आणि सेवा पर्व संयोजक सुशील मेंगडे, भाजप दक्षिण मंडल अध्यक्ष गिरीश खत्री, उत्तर मंडल अध्यक्ष सचिन पाषाणकर यांच्यासह लोकप्रतिनिधी, भाजपचे पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वाढदिवसानिमित्त भारतीय जनता पक्षाच्या वतीने देशभर ‘सेवा पर्व’ साजरे करण्यात येत आहे. या उपक्रमांतर्गत मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्र सरकारने देशभरात उभारलेल्या विविध विकास प्रकल्पांच्या परिसरात कार्यकर्त्यांच्या वतीने विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येत आहे.

याच उपक्रमाचा एक भाग म्हणून भाजप कोथरुड मंडलाच्या वतीने एसएनडीटी मेट्रो स्थानक परिसरात हजारो दिवे प्रज्वलित करून आनंदोत्सव साजरा करण्यात आला. यावेळी मेट्रो स्थानकाचा संपूर्ण परिसर दीपप्रकाशाने उजळून निघाला.

यावेळी मंत्री चंद्रकांत पाटील म्हणाले, “पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली देश झपाट्याने प्रगती करत आहे. त्यांच्या नेतृत्वात अनेक महत्त्वाकांक्षी विकास प्रकल्पांना गती मिळाली असून, विविध प्रकल्पांचे भूमिपूजन आणि लोकार्पण त्यांच्या हस्ते झाले आहे. त्यांच्या गतिमान कार्यपद्धतीमुळे देशाच्या विकासाला नवी दिशा मिळाली आहे.”

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वाढदिवसानिमित्त आयोजित या कार्यक्रमात भाजप पदाधिकारी आणि कार्यकर्त्यांमध्ये मोठा उत्साह पाहायला मिळाला. विशेष म्हणजे, मेट्रो प्रवासी देखील या आनंदोत्सवात मोठ्या उत्साहात सहभागी झाले होते.

संयुक्त भेलकेनगर मित्र मंडळाच्या देखाव्याचे उद्घाटन माजी नगरसेविका मोनिका मोहोळ यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी बांधकाम व्यावसायिक प्रवीण बढेकर, मंडळाचे उत्सवप्रमुख उमेश भेलके, अक्षदा भेलके, जेजुरी देवस्थान विश्वस्त पांडुरंग थोरवे, अध्यक्ष, धनेश हगवणे, संतोष भेलके, ऋषिकेश कुंबरे यांच्यासह मंडळाचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते आणि गणेशभक्त मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

दरवर्षी पौराणिक विषयांवर प्रभावी देखावे सादर करण्यासाठी मंडळाची ओळख आहे. विशेषतः मागील वर्षी सादर करण्यात आलेल्या ‘शिव-पार्वती विवाह सोहळा’ या जिवंत देखाव्याला दहा दिवस विक्रमी प्रतिसाद मिळाला होता. या देखाव्यामुळे मोठ्या प्रमाणात गर्दी झाली होती. त्यामुळे यंदा संयुक्त भेलकेनगर मित्र मंडळ कोणता देखावा सादर करणार, याबाबत गणेशभक्तांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली होती.

अखेर देखाव्याचे उद्घाटन झाल्यानंतर या उत्सुकतेला पूर्णविराम मिळाला. ‘श्री खंडोबा महात्म्य’ या जिवंत देखाव्याच्या माध्यमातून भगवान खंडोबा यांच्या जीवनाशी संबंधित विविध प्रसंग प्रभावीपणे सादर करण्यात आले आहेत. घोड्यावर स्वार होऊन येणारे खंडोबा, तसेच खंडोबा, म्हाळसा आणि बाणू यांच्या जीवनावर प्रकाश टाकणारे प्रसंग देखाव्यात साकारण्यात आले आहेत.

देखाव्यादरम्यान होणारी भंडाऱ्याची उधळण, त्यासोबत नागरिकांमधून घुमणारा ‘यळकोट यळकोट जय मल्हार’ चा जयघोष आणि प्रत्यक्ष जिवंत प्रसंगांचे सादरीकरण यामुळे संपूर्ण परिसरात भक्तिमय वातावरण निर्माण होत आहे. प्रकाशयोजना, वेशभूषा, पात्रांचे सादरीकरण आणि प्रसंगांची मांडणी यामुळे देखावा अधिक उठावदार ठरत आहे.

उद्घाटनाच्या पहिल्याच दिवशी देखावा पाहण्यासाठी गणेशभक्तांनी गर्दी केली. त्यामुळे पुढील दिवसांत या देखाव्याला मोठी गर्दी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

“मागील वर्षी ‘शिव-पार्वती विवाह सोहळ्या’ला गणेशभक्तांनी भरभरून प्रतिसाद दिला. यंदाही ‘श्री खंडोबा महात्म्य’च्या माध्यमातून भक्तांना धार्मिक आणि सांस्कृतिक अनुभव देण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. पहिल्याच दिवशी मिळालेला प्रतिसाद उत्साह वाढवणारा असून, पुढील आठ दिवस बहुसंख्य पुणेकर हा देखावा पाहण्यासाठी येतील,” असा विश्वास मंडळाचे उत्सवप्रमुख उमेश भेलके यांनी व्यक्त केला आहे.

बावधन येथील सूर्यदत्ता कॉलेजसमोरील मैदानावर बावधनच्या माजी सरपंच पीयुषा किरण दगडे पाटील यांच्यासह विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या महिलांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘सिद्धीचा गणपती’ची स्थापना करण्यात आली. यंदा या उपक्रमाचे पाचवे वर्ष असून, गेल्या चार वर्षांत महिलांसाठी विविध सामाजिक, सांस्कृतिक आणि प्रोत्साहनपर उपक्रम राबविल्यामुळे ‘सिद्धीचा गणपती’ने आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. सलग तीन वर्षे ‘सिद्धीच्या गणपती’ला ‘मोरया पुरस्कारात प्रथम क्रमांकाचा सन्मान मिळाला आहे.

यंदा गणरायाचे आगमनही तितकेच दिमाखदार झाले. ढोल-ताशांच्या गजरात पारंपरिक पद्धतीने मिरवणूक काढत गणरायाची प्राणप्रतिष्ठापना करण्यात आली. या मिरवणुकीत बावधन आणि परिसरातील महिलांनी मोठ्या संख्येने सहभाग घेतला. शिस्तबद्ध नियोजन आणि उत्साहपूर्ण सहभागातून महिलांनी आपल्या कार्यकौशल्याची चुणूक दाखवून दिली.

यंदाच्या गणेशोत्सवाचे आणखी एक प्रमुख आकर्षण म्हणजे तिरुपती बालाजी मंदिराची भव्य प्रतिकृती. गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवसापासून या देखाव्याबरोबरच गणरायाच्या दर्शनासाठी भाविकांची मोठी गर्दी होत आहे.

महिलांसाठी महिलांनी उभारलेला गणपती

‘सिद्धीचा गणपती’ हा केवळ गणेशोत्सवापुरता मर्यादित न राहता महिलांना एकत्र आणणारे व्यासपीठ म्हणूनही काम करत आहे. महिलांनी महिलांसाठी बसविलेला हा गणपती स्त्रीशक्तीचे प्रभावी रूप समाजासमोर मांडत आहे. उत्सवाच्या दहा दिवसांत विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांसह महिलांसाठी विविध स्पर्धांचेही आयोजन करण्यात आले आहे.

“उत्तम देखावा आणि अत्युत्तम कार्यक्रम यासोबतच महिलांनी एकमेकींची ओळख वाढवावी, एकमेकींना आधार द्यावा, उत्साह वाढवावा, त्यांच्या व्यवसायाला हातभार लागावा आणि नव्या पिढीसमोर एक चांगला आदर्श निर्माण व्हावा, हा ‘सिद्धीचा गणपती’ बसवण्यामागचा मुख्य हेतू आहे,” असे बावधनच्या माजी सरपंच पीयुषा किरण दगडे पाटील यांनी ‘सिंहासन न्यूज’शी बोलताना सांगितले.

महाराष्ट्रभर पोहोचली बावधनची ओळख

“गेल्या चार वर्षांपासून विविध क्षेत्रांतील महिला एकत्र येऊन बावधनमध्ये ‘सिद्धीचा गणपती’ बसवत आहेत. महिलांनी बसवलेला गणपती म्हणून ‘सिद्धीच्या गणपती’ची महाराष्ट्रभर ओळख निर्माण झाली असून, ही बावधनसाठी अभिमानाची बाब आहे. गणपतीच्या माध्यमातून महिला एकत्र येऊन चांगला उपक्रम राबवत असून, त्या समाजाला सकारात्मक संदेश देत आहेत. पारंपरिक गणेशोत्सवाची मूळ परंपरा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचे कामही त्या करत आहेत,” असे नगरसेवक किरण दगडे पाटील यांनी सांगितले.

महिलांचा सहभाग, सामाजिक बांधिलकी, पारंपरिक गणेशोत्सव आणि आकर्षक सांस्कृतिक उपक्रम यांचा सुरेख संगम साधणारा ‘सिद्धीचा गणपती’ यंदाही पुण्याच्या गणेशोत्सवाचे प्रमुख आकर्षण ठरत आहे.

शिवसेनाप्रमुख स्व. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन गेल्या ४५ वर्षांपासून शिवसेना विचारांशी एकनिष्ठपणे काम करत असल्याचे जगताप यांनी सर्व प्रथम नमूद केले. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, शिवसेना नेते आदित्य ठाकरे तसेच महाराष्ट्र राज्य शिक्षक सेनेच्या नेतृत्वाखाली शिक्षकांच्या प्रश्नांसाठी कार्यरत असल्याचे त्यांनी सांगितले. शिक्षक मान्यता, अशैक्षणिक कामे, वरिष्ठ व निवड वेतनश्रेणी, बदली प्रक्रिया, वेतनाचे प्रश्न, पदोन्नतीतील अडथळे, जुनी पेन्शन योजना, DCPS-NPS, स्वायत्तता आणि वाढता प्रशासकीय ताण यांसारख्या विविध प्रश्नांचा त्यांनी आपल्या कार्यात सातत्याने पाठपुरावा केल्याचे सांगितले.

“शिक्षकांच्या प्रश्नांसाठी आवाज उठवायचा असेल तर तो ठाम आणि प्रभावी असला पाहिजे. शिक्षकांचा सन्मान हा केवळ कागदावर नव्हे, तर समाजाच्या मनात निर्माण झाला पाहिजे,” अशी भूमिका त्यांनी यावेळी मांडली.
शिक्षकांची गुणवत्ता वाढविण्यासाठी मार्गदर्शन शिबिरे, कार्यशाळा आणि चर्चा सत्रांचे आयोजन, तसेच विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना वाव देण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्यात आलेले आहेत. नवीन शैक्षणिक धोरण, अध्यापनातील बदल आणि कौशल्य विकासासाठी शिक्षकांना सक्षम करण्यावर भर देण्याचा त्यांचा मानस आहे.

“शिक्षक सक्षम असेल तर देश सक्षम होईल. प्रत्येक शिक्षकाला न्याय मिळवून देण्यासाठी कटिबद्ध आहे. शिक्षकांच्या हक्कांसाठी संघर्ष, सेवा आणि संघटन या माध्यमातून पुढील वाटचाल करणार आहे,” असे सुनीलभाऊ जगताप यांनी स्पष्ट केले. पुणे शिक्षक मतदारसंघातील शिक्षकांच्या प्रश्नांना प्राधान्य देत आगामी काळात व्यापक संपर्क अभियान राबविण्याची तयारी त्यांनी दर्शविली आहे.