पुणे महापालिका निवडणूक: उद्या आरक्षण सोडतीनंतर  कसे असेल निवडणुकीचे चित्र; निवडणूक प्रक्रियेला वेग,राजकीय समीकरणे जुळणार?

पुणे : पुणे महानगरपालिकेच्या (Pmc Election) सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी राजकीय रंगमंचावर धाकधूक वाढली आहे. तब्बल तीन वर्षांपासून प्रक्रिया रखडलेल्या या निवडणुकीला आता वेग आला असून, उद्या (११ नोव्हेंबर) होणाऱ्या प्रारूप आरक्षण सोडतीकडे राजकीय पक्ष आणि इच्छुक उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.

 ही सोडत जाहीर झाल्यानंतर निवडणुकीचे आराखडे स्पष्ट होणार असून, राज्य निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, ही सोडत ४१ प्रभागांतील १६५ जागांसाठी होणार आहे.

प्रक्रिया कशी असेल,आरक्षण सोडतीची प्रक्रिया: उद्या काय घडणार?

राज्य निवडणूक आयोगाने २८ ऑक्टोबरला जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, पुणे महापालिकेसह महाराष्ट्रातील इतर महानगरपालिकांसाठी आरक्षण सोडत ११ नोव्हेंबरला होईल. ही प्रक्रिया चक्राकार पद्धतीने पार पडेल, ज्यात प्रथम अनुसूचित जमाती (एसटी), नंतर अनुसूचित जाती (एससी) आणि शेवटी इतर मागासवर्गीय (ओबीसी) जागा निश्चित होतील. स्त्रियांसाठी ५०% (८३ जागा) आरक्षण असल्याने, प्रत्येक प्रभागात महिलांसाठी अर्ध्या जागा राखीव राहतील.

प्राथमिक अंदाजानुसार, १६५ जागांपैकी २ जागा एसटी, २२ जागा एससी, ४४ जागा ओबीसी आणि उरलेल्या ९७ जागा खुल्या प्रवर्गासाठी असतील. ही सोडत पुणे महापालिकेच्या निवडणूक विभागात पार पडेल आणि तात्काळ जाहीर केली जाईल. सोडतीनंतर २४ नोव्हेंबरपर्यंत नागरिक, राजकीय पक्ष आणि इच्छुकांना हरकती नोंदवण्याची संधी असेल. त्यानंतर २ डिसेंबरला अंतिम आरक्षण यादी जाहीर होईल, ज्यामुळे उमेदवारी जाहीर करण्याची प्रक्रिया सुरू होईल.

निवडणूक विभागाने सांगितले की, “आम्ही सोडतीसाठी पूर्ण तयारी केली आहे. प्रभागनिहाय मतदार यादीचेही ड्राफ्ट लवकरच जाहीर होईल. ही प्रक्रिया पारदर्शक राहील.” ही सोडत केवळ जागा कोणत्या श्रेणीत येणार याचे निश्चित करेल.

सोडती नंतर निवडणुकीचे चित्र: पक्षांच्या बदलणाऱ्या समीकरणांची जुळवाजुळव 

आरक्षण सोडत जाहीर झाल्यानंतर पुणे महापालिकेच्या निवडणुकीचे चित्र पूर्णपणे बदलू शकते. सध्या प्रभाग रचना बदलली असली तरी (४० प्रभागांत ४ जागा आणि एका प्रभागात ५ जागा), आरक्षणामुळे खुल्या प्रवर्गातील इच्छुकांना दुसऱ्या प्रभागाकडे वळावे लागेल. याचा थेट परिणाम महायुती (भाजप-शिवसेना-एनसीपी) आणि महाविकास आघाडी (काँग्रेस-शिवसेना-एनसीपी) यांच्या युतींवर होईल.

निवडणुकीची संभाव्य वेळ: निवडणूक प्रक्रियेला वेग

अंतिम आरक्षण २ डिसेंबरला जाहीर झाल्यानंतर उमेदवारी जाहीर करण्याची मुदत १० दिवस असेल. मतदार यादीचे अपडेट आणि नामांकन प्रक्रिया डिसेंबरअखेरीस सुरू होईल, तर जानेवारी २०२६ मध्ये मतदान होण्याची शक्यता आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार, निवडणुकीला चार महिन्यांची मुदत आहे, त्यामुळे अजून उशीर होणार नाही.

इच्छुकांची धाकधूक: सोडतीनंतर काय?

सोडतीनंतर इच्छुक उमेदवारांना फक्त १३ दिवस हरकतींसाठी मिळतील, ज्यामुळे प्रचाराची तयारी तात्काळ सुरू होईल.  निवडणुक मोर्चेबांधणीला वेग आला होता. महिलांसाठी आरक्षणामुळे नव्या चेहऱ्यांना संधी मिळेल.पीएमसी निवडणूक विभागाने आवाहन केले आहे की, सोडत पारदर्शकपणे होईल आणि सर्व माहिती pmc.gov.in वर उपलब्ध असेल. राजकीय वातावरण तापले असून, ही सोडत पुण्याच्या स्थानिक राजकारणाला नवे वळण देणार आहे.